1-тапсырма:
9.1.2.1 әдеби шығармадағы психологизмді анықтау
Б.Майлин «Шұғаның белгісі» хикаяты
«...Біз елден кеткен күні кешке жақын далада сөйлескенді шам көріп Есімбек Шұғаны жаман сөгіпті. Ағалары да қатаңдық қылған білем. Содан бері Шұға жылауда, тамақпен жұмысы жоқ десіп жүрді. Бірер күннен соң «Шұға ауру екен, төсек тартып қалыпты» дегенді есіттім»...
Шығармадан алынған үзіндінің соңын қалай аяқтар едіңіз. Шұғаның өмірі қайғылы аяқталмау үшін, көңілінің орнына келіп, сауығып кетуіне қандай идея ұсынар едіңіз.
1-идея:
2-идея:
3-идея:
2-тапсырма:
9.1.3.1 көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау
«Біржан мен Сара» айтысы
А. Найманның бұлбұлымын
В. Сөйлесе май тамызған бұлбұл тілім
С. Ұшырған тәрбиелеп ақтұйғынмын
Д. Ақиық, мұзбалақпын жерге түспес
2. Айтыста кім жеңіске жетті?
А. Біржан
В. Сара
С. Тең түсті
Д. Жиенқұл
1. Бұл айтыс қандай айтыстың түріне жатады?
А. Салт айтысы
В. Бәдік айтысы
С. Ақындар айтысы
Д.қыз бен жігіт айтысы
2. Жиенқұлдың Сараға қандай жақындығы бар?
А. атасы
В. бауыры
С. жұбайы
Д. нағашысы
Айтыс желісі бойынша кейіпкерлердің қандай өзекті мәселе қозғағанын білесіз. Біржан мен Сара қазіргі таңда бар деп есеп жасайтын болсақ, қоғамдағы қандай өзекті мәселені қозғар еді. 3 түрлі идея ұсыныңыз.
1-идея:
2-идея:
3-идея:
4-тапсырма:
9.3.4.1 әдеби шығарманы қазақ әдебиеті және әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра талдап, шағын сын мақала жазу;
9.3.3.1. шығарманың идеясын ғаламдық тұрғыдан талдап, эссе жазу;
І.Жансүгіров «Құлагер» поэмасы
Оқушыға «Құлагер» поэмасы туралы мақала(эссе) жазып келу тапсырылды. Берілген мәтінді пайдалана отырып, оған жұмыс жасау жоспарын құрып беріңіз.
18 Наурыз 2012, 11:00
Күліп жеткен 22 наурыз. Күлік дайындаған қыр қазағы. Наурыз қарсаңында қызықтан құр қалғысы келмейтін ағайын. Үй ішіндегі ән мен күй, айтыс өнері. Сыртта думанға толы ат жарысы, көкпар. Бәрі қосылып 22 наурыз мерекесінің өзіндік бояуына бояу қоса түседі. Ай бұрын суытылып, жыл бұрын бапталған сәйгүліктердің аламанға түсер сәті. Бағы мен бабы келіскеннің мерейі үстем болатын кез. Атты дұрыс жаратудың арқасында болатын үлкен қуаныштар.
Қолға үйретілген жылқы туралы ең алғашқы дерек біздің жыл санауымызға дейінгі үшінші мыңжылдықта кездеседі. Содан бері адамзат баласының жылқысыз күні өткен емес. Қазір де солай.
Жылқы малын баптау үшін әркім әртүрлі айла-шарғы ұстанған. Мәселен, еті бар атты бабына түсіру үшін 15-20 күн кеткен. Күнде 15-20 шақырым жүріп келіп, 5-6 күнде бір таң асып отыратын жылқы қалаған бабына келе алған. Алайда сәйгүліктердің де күй таңдайтын кезі болған. Бірі тоқжарау күйінде, енді бірі жеңілдеп жарағанда жақсы шабады екен.
Атты жарату үшін арнайы адамдар болған. Олар жүйрік атты жазды күндері еркіне қоя беріп, күндіз үш уақыт биенің сүтін сімірткен. Күні бойы мама ағашқа байлап қоятын болған. Бәйгеге бір күн қалғанда терін алып отырған. Ол дегеніміз тымық ауа кезінде аттың үстін текеметпен, алашамен жауып тастайтын болған. Үстіне салмағы ауыр ауыл жігітінің бірін отырғызып, қас-қарайғанша жүретін болған. Ат болдырды деген кезде суға бөктірілген үш-төрт қос уыс ақ сұлы беріп таң асырған. Содан соң таңғы шыққа шығаратын болған. Жылқы таң мезгілінде азғана жегізумен тоқтатқан. Және суды да көп ішкізбеген. Бір-екі рет қана аузын шайқап, көк құрақтан орып жіберіп әкелетін болған. Сөйтіп кеш бойына дейін мама ағашта қаңтарулы тұрған.
Қай кезде де ат суытудың үш мезгілі болған. Ол аттың арық-семіздігіне байланысты болған. Кеш мезгіліндегі отқа қоюды- қазансуыт, таңға жуық жіберуді-таңасыру деген. Дұрыс суымаған жағдайда аттың арқасы ісіп, жадап кеткен.
Нағыз мамандар сәйгүлікті жыл бойы баптаған. Қыстай көк жоңышқа, ақ сұлыға салып, қарнын толтырып, семіртіп алған. Содан соң көктемгі қар суымен біраз күн өріске жіберіп, сары шөпке жайып алған. Тек қара етін қалдыруға тырысқан. Іш майы мен қазысын жеңілдеткен. Жылқының шапқан кезде іші қызбауы үшін. Сөйтіп, 22 наурыз немесе үлкен тойларда бақтарын сынап отырған.
Л. Лига
5-тапсырма:
1-идея:
2-идея:
3-идея:
Ғалымның Ыстықкөлге сапарын реті бойынша картаға сызып көрсетіңіз.
Семей -Аягөз- 2-бекет- 4-бекет- Арғанаты- Лепсі – Шелек – Темірлік – Қарақара – Мерке – Санташ – Ыстықкөл
6-тапсырма: Шоқан Уәлиханов «Ыстықкөл сапарының күнделігі»
